audio audioduration (s) 1.32 15.3 | text stringlengths 1 340 | speaker_id stringclasses 1
value |
|---|---|---|
Bu yılın konusu Afrika neden fakir kaldı? Topraklarının altı altın, petrol, her türlü maden kaynağı Afrika elmas nasıl fakir kaldı? Daha önemli. | speaker_0008 | |
Şuan ekranda gördüğünüz haritiyi düz çizgilerle cetvelle kim çizdi? Eğer unutmayın bir ülke sömürgeyse ve başkaları toprağını çiziyorsa hiç uğraşmazlar cetvelle çizerler. | speaker_0008 | |
Aynen Türkiye'nin de Sarsapikat anlaşmasında sınırlarını çizmeye çalıştıları gibi ama Türkiye'nin sınırları ya denizlerle durdurulmuştur ya da kanla kendisi çizmiştir. Türkiye gibi maalesef. | speaker_0008 | |
Bütünleştireci bir lideri sahip olmayan ve kıta halinde savaşan emperyalizmle bir ülkenin, bir kıtanın nasıl fakir kaldığını öğrenelim mi? | speaker_0008 | |
Hoş geldiniz. Şimdi Afrika dediğim zaman aklınıza farklı şeyler geliyor. Ya balta girmemiş ormanlar geliyor, ya da çöl geliyor. Çok kişi Afrika'yı işte o balta girmemiş ormanlardan düşünüyor ama. | speaker_0008 | |
30 milyon kilometre karelik bir yerin yüzde 40 çöl ve o balta girmemiş ormanlar diye düşündüğümüz yer maalesef bu kadar büyük değil. Hele ki Sahara çölü 9 milyon kilometre kare tek başına. | speaker_0008 | |
doğrusu Afrika'yı ikiye ayırıyor Sahra Çölünün üst tarafını Kuzey Afrika diyoruz altına Sahra Altı diyoruz altı da doğal olarak Doğu Afrika Güney şey Batı Afrika | speaker_0008 | |
ve Güney Afrika olarak ayrılıyor. O muhteşem ormanlar kıtada sadece yüzde sekiz. Ama Milyattan önce 8 bin 4 binlerine falan gittiğimiz zaman iklim bu kadar sıcak değil, bu kadar çöl yok. | speaker_0008 | |
Tağlar kendilerinden yetişiyor. Sahara şöyle sonradan büyüyüp her yeri yutmaya başlıyor. Ama kıtanın bu kadar çöl olmasının sebebi de halkıdır, cahil halkı. | speaker_0008 | |
Kuzey hep farklı. Neden? Çünkü güney oranla kuzey Akdenizle temas ediyor. Nil neyri var? Mısır'da o Nil neyri zaten. | speaker_0008 | |
Mısırın tamamına binlerce yıl hayat veriyor. Otuz haneden boyunca Mısır'a ve daha sonra size kavralayıyı anlatacayım. Onu videosunun sonuna doğru saklayalım sürpriz olsun. Osmanlıya | speaker_0008 | |
posta koyabilen bir firavun, Osmanlı padişahı, Osmanlı firavunu düşünün. Ama MÖ 3000 ile MÖ 300 arasında neyin neyinin keyfini sürüyor adnanlıkta? | speaker_0008 | |
Nil taşıyor ve Nil'in iki yanını tarıma elverişli hale getiriyor. Bir sıkıntı var. Afrika'nın doğusunda Araplar var ve Araplar çok rahat gemilerle seyahat ederek gelip | speaker_0008 | |
Afrika'ya müdahale etmeye çalışıyorlar, köleleştiriyorlar. Avrupa ve Arapların nasıl köle ticareti yaptığını, halkı kaçırıp nasıl köle yaptığını anlatacağım zaten şimdi. Madem Mısır'la başladı. | speaker_0008 | |
2786 yıl boyunca 30 haneden ki bu hanedanların geçiş dönemleri var sürekli bir haneden başta kalmıyor bazen hatta sıradan halkın eline bile geçiyor Mısır Freyundu ama. | speaker_0008 | |
Afrika'nın en tepesiyle ilgili konuşuyorsak Mısır hep keyfi yerinde çünkü. | speaker_0008 | |
Daha çok tarım imkânı var. Nehir boyunca kereste imalatı ve taşımacılığı yapabiliyorlar. Piramit yapabiliyorlar. Düşün, o kadar boşlar, o kadar rahatlar ki. | speaker_0008 | |
Ama tabii ki bu bir yere kadar yani topraklarına 332 yılında Büyük İskender gelene kadar el koyuyor Mısır'a. Mısır Milyardlar önce bin civarı | speaker_0008 | |
Hanedanların gücünü yitirdiği zaman güneyindeki, bize göre güneyindeki, onlara Mısır'a göre kuzeyindeki yerde Nubiyeller var. Nubiyeller muazzam okçular, muazzam savaşçılar. | speaker_0008 | |
Yeri geldiğinde Mısır'a bir ad ediyorlar ama yeri geldiğinde isyan etmeyi de biliyorlar ve kuş krallığını kuruyorlar. Kuşitler, kuşit kelimesi buradan geliyor. Kuş krallığı kuş | speaker_0008 | |
Uçan kuş olarak düşünmeyin, kuş soğu gibi düşünün, yani Türk gibi düşünün. Zamanla güçleniyorlar ve 300 yıl sonra Milyattan önce 760 civarı falan. | speaker_0008 | |
Firaun'un tahtına oturuyorlar, Mısır'daki Firaun'un tahtına oturuyorlar. Tabi bu çok da sürmüyor yani, doksan yıl falan sürüyor. Ondan sonra Nubya topraklarına bunları Asurlar geri itiyor. | speaker_0008 | |
ve onlar Afrika'nın içine doğru gidiyorlar. Afrika'nın içine doğru gittikçe de kendileri birlikte bir hayatı götürüyorlar oraya. Hayatın Nil kıyısındaki kadar kolay olmadığını görüp | speaker_0008 | |
Altın demir yataklarını işlemeye başlıyorlar, zenginleşiyorlar, madene önem vermeye başlıyorlar, ama o kadar fazla toprağı işlemeye başlar ve | speaker_0008 | |
Bunu o dönemki Roma'ya satıyorlar işte Arap dünyasına satıyorlar o kadar madenciliği düşüyorlar ki tarımı borçluyolar. Üstelik topraklarını yok edecek kadar tarımı borçluyolar. Orman zayıflıyor ve | speaker_0008 | |
Ekonomik bir sorun oluşuyor. Dünyada da ekonomik bir sorun oluşuyor. En iyi müşterileri olan Roma İmparatorluğu krize giriyor. Bu zayıflamayla birlikte Afrika'nın ilk zenginleşen toplumu. | speaker_0008 | |
Kuşit Krallığı, Aksun İmparatorluğu tarafından yok ediliyor. İki bin yıl boyunca Afrika'da zengin olmaya çalışan Nubiyalılar, yani Kuzit İmparatorluğu. | speaker_0008 | |
Miyaddan sonra 350 civarını tamamen yok oluyor. Hoş geldiniz Afrika'ya. Aksunlar ilginç bir toplum. Aslında Arap Yarımadası'ndan geliyorlar. Normalde Kızıl Denizi kullanarak Filizi ticareti yapıyorlar. | speaker_0008 | |
Ama bunlar Afrika'nın içerisine yerleşiyorlar ve o halkla, Etiyopya halkıyla falan birleşiyorlar. Gittikçe daha çok Afrikalı | speaker_0008 | |
Şey ülke ismi duyacaksınız ama o dönem bunlar Etiyopya ülkesi diye bir şey değil. Etiyopyyalılar var. Dolayısıyla Minattan sonra 400 lirada falan bunlar baya zengin oluyor Aksumlar. | speaker_0008 | |
Hristiyanlar, Hristiyan oldukları için İslam'ın 600lerden sonra yayılışını yavaşlatıyorlar. Çok da zenginler, Kızıl Denizin iki yakasında da iş yapıyorlar ve bu bir yandan onlar için şöyle güzel zenginlikleri sürekli iki tarafta da dengeliyorlar. | speaker_0008 | |
ama bu dönem Mısırı Araplara da geçiriliyor. Bunlar Araplarla ticaret yapamıyor, Hristiyan oldukları için. Deniz ticaretiyle Aksu imparatorluğu Romanlarla yapacak ama Roma çökünce bu sefer aynen Kuş Kurallığı gibi bunlardan para. | speaker_0008 | |
Kazanacak, ticaret yapacak kimseyi bulamıyor ve o kadar madencilikte kör olmuşlar ki topraklarını çöre çeviriyorlar. Sekizinci yüzyılda Araplar bunları yok ediyor. | speaker_0008 | |
Mısır'dan çıkan Nubiyeller, Asurlar Nubiyelleri kovdu, Nubiyeller gelip Aksumlar tarafından yok edildi, Aksumlar Araplar tarafından yok edildi. Peki bu kıta sahipsiz mi? | speaker_0008 | |
Kuzeyi var buna. Bütün bunlar olurken Kuzey'de Kartaca, evet, işte o Kartaca. Kartaca kralı Hennibal'ın ordusu güçlüleniyor. | speaker_0008 | |
Akdeniz'e ve Avrupa'ya doğru yavaş yavaş hareket ediyor. O kadar güçlüler ki milyarder önce 300 yılında kadar çeşitli anlaşmalar yaparak büyüyorlar. Ama sonrasında Roma'ya baş kaldırıyorlar. | speaker_0008 | |
Milyardlar önce 264'te 23 yıllık bir savaşa giriyorlar. Roma kazanıyor. Bu birinci savaş. Birinci savaşta Kartacaallar çok ders alıyor ve milyardlar önce 218 ortaya Hannibal çıkıyor. | speaker_0008 | |
Filleri var, güçlü bir ordusu var. O kadar ilerliyor ki Roma Avrupa'ya geçiyor, Romanın içine kadar ilerliyor Hannibal. Hannibalın atası şu kendi topraklarını savmasız bırakıyor. | speaker_0008 | |
Ve Roma ordusu Mihattan önce 146'da Kartaca'yı yok ediyor. Kartaca da gitti. Afrika hep Arap dünyasından ya da Avrupalılar tarafından yok ediliyor. Bunu unutmayın. | speaker_0008 | |
Ben size bu 2 bin yıl daha devam ettireceğim bu hikaye. Göreceksiniz ki ya Araplar ya Avrupalılar bunların soyunu sürekli kurutuyor. | speaker_0008 | |
Peki Romalılar niye Afrika'nın içine doğru ilerleyemedi? Çünkü Berberiler vardı. Berberiler onları yukarı doğru itiyordu ve Romalılar kuzeyde kaldılar. Ama Romalılar | speaker_0008 | |
Afrika Afrika adını veren de Romalılar çok ağır vergilerle sürmürüyorlar. Tabii bu esnada kuzeyden Vandallar geliyor, Germenler daha doğrusu Vandal deniyor ama Germen 80 bin orduyla Roma'yı Afrika'dan atıyorlar. | speaker_0008 | |
Vandallar isimleri korkunç olsa da Kuzey Afrika'yı Romalılardan daha iyi davranıyor. Lakin maalesef bir süre sonra Romalılar Vandalları Afrika'dan atıp tekrardan | speaker_0008 | |
köle sistemine geri dönüyorlar. Hazreti Muhammed'in vefatıyla birlikte 639 yılında Araplar Mısırı Doğu Roma'dan alıyorlar ve | speaker_0008 | |
İslamın hızlı bir yayılışı başlıyor, özellikle Kuzey Afrika'ya doğru. Şöyle halk şundan memnun, Roma çok katlediyor. | speaker_0008 | |
Arablarsa bir parça rahatlatıyorlar. Arablarda sömürüyor ama bir parça rahatlatıyor. Romalıların tutunduğu bir üs var, Kartaca'nın şehri yok, Kartaca'dan aldıkları şehir. | speaker_0008 | |
690 yılında Araplar denizde güçlenince Müslümanların o denizcilikteki güçlenmesi birlikte. | speaker_0008 | |
Kartaca'yı yok ediyorlar ve yakınlarına Tunus inşa ediyorlar. Karşına berberiler çıkıyor. Romanlardan kurtulunca berberiler bunları yavaşlatıyor ama içlerinden geçiyorlar. Zaten Tarık Bey'in ziyatı size anlatmıştım. | speaker_0008 | |
İspanya'ya giriyorlar. Araplar o kadar hızla ilerliyor ki geçtikleri yerde halkı vergiden muaf tutmaya başlayınca onlar da oraya destekleniyor. İslam hızla yayılıyor. | speaker_0008 | |
900 yılında Fatimiler çıkıyor. Aslında Hazreti Muhammed Peygamber Efendimizin kızı Fatma'nın soyundan geldiklerini iddia ediyorlar. Şeydi benimsemişler. 965'te Mısır ile geçiriyorlar. | speaker_0008 | |
1171 yılına kadar da Mısır'dan Fas'a kadar Kuzey Afrika'da ilerliyorlar. Bu artık Vatikan'a bir şey yapmaları istiyor. Haçlı orduları kuruyorlar ve 1995'te Clermont Konseyi denilen | speaker_0008 | |
300 tane din adamını çağırıyorlar ve diyorlar ki ya yani bu böyle olmaz Müslümanlar o kadar hızlı geliyor ki hem Akdeniz üzerinden geliyorlar hem de Cebel Tarık'tan Avrupa'ya çıkıyorlar. | speaker_0008 | |
1171'de ilginç bir şey oluyor. Fatimiler tarih sahnesinden çekilirken Selahaddin Eyyubi çıkıyor. Bu şey için çok kötü. Hristiyanlar için büyük bir kabus. | speaker_0008 | |
1187'de Selahattin'e bir Kudüs alıyor. Kudüs kutsal şehir. Papa'nın nöbeti kopuyor. Sürekli Avrupa'dan ordu yollanılıyor. Haçlı seferleri falan yapılıyor. Kral birinci çırpıya ordu gönderiyor. Düşünün ki o kadar korkuyorlar İslam'dan. | speaker_0008 | |
Ama selat ne gibi başarılı? Şimdi Afrika kıtası için bir şeyler hiçbir zaman ilgi gitmiyor çünkü 1347'de ki | speaker_0008 | |
Size birinci Dünya Savaşı'nın sonunu bir de Kara ve Bayi anlatacak bu videoda Afrika'nın başının bedası 1947'de Moğollar sebebiyle ortaya çıkan Kara ve Bay çıkıyor. | speaker_0008 | |
Kara veba Avrupayı ve Asiyayı kavuruyor ama onlar en azından bir şekilde korunabiliyorlar yani korunabiliyorlar değil milyonlarca insan oluyor korunmak yok da. | speaker_0008 | |
Londra'da bile nüfusun üçte biri gidiyor ama Afrika'da tamamen savunmasızlar. Bunlar tıp mı bilim hiç bir şey yok. O kadar hikeller ki. | speaker_0008 | |
Afrika'nın içinden geçiyor karabağ. Yüz milyondan fazla insan öldüğü düşünüyor dünyada ama Afrika'yı hesaplayabilen Afrika'nın içinde ne olduğunu bilen yok çünkü o dönem Afrika keşfedilmemiş iç tarafları. | speaker_0008 | |
Bu esnada daha sonra Osmanlı'nın da başına bela olacak Memlük kölelerinin ayaklanması, Eyyubilerden Mısır'a alıp Memlük Aleyd anlarını kurmaları, Suriye ve Filistini tak tak fethediyorlar. | speaker_0008 | |
Haçların saldırı sıfalanumurlarında değil bunların üsteyi o kadar güçlüler ki Moğol saldırısı bunların üstünden Afrika'ya giremiyor. Ya Moğolların Afrika'ya girememesi belki istemiyorlardı da zaten. Ama memlüklar geçilmiyor. | speaker_0008 | |
Memliklerin elinden Mısırı Osmanlı alıyor ama çok da tutamıyor biliyorsunuz 1798'e Napolyona kaptruyoruz 103 yıl sonra. | speaker_0008 | |
Sadece 1701 yılında İngilizler Osmanlı ile birlikte diyor ki Napolyon'u çıkartalım ve bu İngiliz-Fransız düşmanlığı temelini atıyor. Şimdi Papa'nın dikkatini çeken bir şey var. | speaker_0008 | |
Sadece işgal diyi sıkıntı. Doğu Afrika'ya İran'dan ve Arapistan'dan çok Müslüman tüccar geliyor. Bu da | speaker_0008 | |
1880 yıla falan geldiğimizde Afrika üçte birini bilinen Afrika'nın üçte birini Müslüman yapmış durumda. Bu da özellikle | speaker_0008 | |
Sahra çölünün altındaki Malive Gana'ya doğru İslam'ın ilerlemesini sağlıyor. Yani Araplar çölü alışık oldukları için Avrupalılar gibi olmadıkları için. | speaker_0008 | |
Afrika'nın içlerine doğru gidebiliyorlar ticaret için. Sekiz gün çöl geçenleri var ve Mali. Mali muazzam zengin. Afrika için çok önemli bir kültür tarihinle. | speaker_0008 | |
1230-1670 arası Afrika'da görülüyor Mali. Şimdi Mali niye bizim için önemli? Çünkü insanlık tarihin en zengin insanı yaşamış. | speaker_0008 | |
1312 ile 1337 arası özellikle Mansa Musa denen bir karakter var. Bu günümüz 400 milyar dolara, 500 milyar dolara denk bir serveti olduğu iddia ediliyor. | speaker_0008 | |
ve haja gitmeye karar veriyor Afrika'nın içerisinden Sudanistan'a doğru giderken geçtiği yerlere camiler yaptırıyor ama 60 bin kişilik bir kafileyle ilerliyor o yüzden o camileri yaptırması çok komik değil. | speaker_0008 | |
veya sahte gelmiyor. Mali'nin bütün zenginliği yolda giderken o kadar fazla dağılıyor ki gittiği yerlerde altının değeri düşüyor ve dokuz on yıl boyunca altının değerinin yukarı çıkması çok zorlaşıyor. | speaker_0008 | |
bu Afrika'yı zenginliği biraz eşit dağılmasını sağlıyor yerel halka tabi altın ve tuzdan bu servetinin büyük çoğunluğu | speaker_0008 | |
Düşünün ki eski dünyada işlem gören altının yarısı Mansa Musa'nın Malik Krallığından geliyormuş. 1337 57 yaşında vefat ediyor ve oğulların | speaker_0008 | |
kendinden sonra oğullarında krallığı mani krallığı dağılıyor. Şimdi bu Sahra Çölü var ya, dev ile geçilmesi | speaker_0008 | |
2400 kilometrelik bir yolculuk isteyen Sahra çocuğu, 2400 kilometre iste şöyle canlandırayım Türkiye'nin batısıyla doğusu 1600, bir buçuk Türkiye'ye geçmeniz gerekiyor deve sırtında. | speaker_0008 | |
Normalde Afrika'da deve yok ama Berberilere karşı kullanılmak için Afrika'da deve getiriliyor ve Berberiler develeri ve atları böyle tanıyor. Düşün ki o dönem | speaker_0008 | |
Milyarder önce bin civarında 12 bin develik kervanlar falan geçiyor Afrika'nın içerisinde. Biri ölse bile diğerine yüklüyorlar yani. Devi muazzam bir araç. Peki. | speaker_0008 | |
O dönem bile satılan binolu malzeme neydi? Mal, insan, köle satıyorlardı. Evet, o dönem altın, fildişi. | speaker_0008 | |
Kola cevizi, deri, tuz ve köle. Zaten bunları kölelere de yüklüyorlardı. Yani giderken yolda ölen köleler çoktu ama götürdüklerini köleleri de satıyorlardı. | speaker_0008 | |
Afrika halkı maalesef o dönem bile, minyatlar önce bile kendi halkını köle olarak satıyordu. Bu esnada Avrupa'da artık Afrika'daki altını keşf ediyor, yavaş yavaş gemilerle seyahat ederek. | speaker_0008 | |
ve maalesef halka tuz verip altın alıyorlar. Tuz öne o dönem çok değerli ama altın kadar değerli değil. Gariban Afrika halkı da tuz, deniz kabukları. | speaker_0008 | |
Çok anlattıklarını diyeceksiniz ki çok mu aptallarmış yazık günah. O kadar saçma şeyler veriyorlar ki bunları baharat falan verip ellerinin altından alıyorlar. | speaker_0008 | |
Batı Sudan falan da bunlara yardımcı oluyor falan derken maalesef bunların altınlar başlıyor Avrupa'ya akmaya Avrupa bir anda özellikle Portekizler buna başlıyor. | speaker_0008 | |
Diyor ki bu kadar altın nereden geliyor diyorlar. Ama buraya geçmeden önce Gana'ya gideceğiz. Ama günümüzün Ganası değil, yani günümüzün Gana denilen coğrafyası bu Gana İmparatorluğuna onur vermek için ismini Garadıya almıştır. | speaker_0008 | |
Milyattan sonra 300'de 1200 arası günümüzdeki Maliye Moritanya'nın oralar da bir yerde Gana İmparatorluğu. Bunlar çok iyi at biniyor. Topraklarında çok fazla demir var ve | speaker_0008 | |
Kıtaya göre daha erken zırhlar, mızıraklar falan filan kılıçlar üretiyorlar, hızla silahlanıyorlar ve faydaları şu. | speaker_0008 | |
Sahra altındaki halkın sidahlanması ve şehirleşmesi, yeni yerleşim, yeni şehirler kurması, kendileri korumalarını çok faydası oluyor Gana halkının. | speaker_0008 | |
Şimdi dönelim az önce bıraktığım yere. Portekizler denizci, bunların başında da Prince Henry diye birisi var. Portekiz Prince Henry çok seviyor denizciyi. Haritalar çıkarıyorlar, gemiler yapıyorlar. | speaker_0008 | |
Ve acayip güzel sömürmeye başlıyor Afrika'yı. Tuz ver altın al, tuz ver köle al, tuz ver istediğini al, incik boncuk ver ellerine ne varsa al. | speaker_0008 | |
Aslında istedikleri şey baharat köle ve altın ama İslam'ın yükselişine karşı da bir an önce Afrika'ya dini bir müdahalede bulunmak istiyorlar. Çünkü eğer bölge halkının silah altına alırsa Araplara karşı savaştırabilirler. Şöyle düşünün. | speaker_0008 | |
İlk Portekiz gemisi 1422'de 10 köle altın ve tuz alıp gideniyor şeyden Afrika'dan. | speaker_0008 | |
1470 yılında o giden her gemi bir gemi daha yaptırıyor, bir gemi daha derken bunlar hun harca altın sömürmeye başlıyorlar. | speaker_0008 | |
ve her seferinde batı kıyısına daha aşağı iniyor, daha aşağı, daha aşağı giderken sonunda hani daha önce sömürenlerin olduğu yerden daha aşağı inen sömürülmemiş yerleri bulamadı derken en sonunda | speaker_0008 | |
Ümit burnu geçiyorlar. Asıl amaçları sömürmek yer, Ümit burnu bir keşif için yapmıyorlar ve Hindistan'a giden Ümit burnu Afrika'nın altından bir yol buluyorlar. Vasco da Gama'nın Hindistan'a ulaşması budur. Bizde ne kadar | speaker_0008 | |
Uluyu bir amaçla keşfetmiş gibi anlatılıyordu. Yok, bunlar Batı kıyısında sömürülecek yer bırakmadığı için aşağı indikçe buraya girip buluyorlar. Portekizler o kadar kötü yağmalıyor ki. | speaker_0008 | |
Sonunda Mozambik falan yok ediyorlar zengin bir ülkeyi. Sonunda Arap gemilerine de saldırlıyorlar. Bu sefer ticaret yapılan Arap gemilerini sömürmeye başlıyorlar. | speaker_0008 | |
Ve 1510 Nakita'nın kaderi değiş. Niye? Kilwa, Sofa ve Mozambike kaleleri inşa ediyorlar. Kalıcı olmaya karar veriyorlar. Yani git gel git gel. | speaker_0008 | |
Sömürme olmaz diyor. Burada bir Zimbabwe Platosu var. Burada bir altın var. Bu altını biz sürekli işletelim. Bunların elinden böyle şeker alır gibi almakla olmaz diyorlar ve 1500 | speaker_0008 | |
Dokuz yüz üçte İsa Kulesi, Cezus Kesil deniyor ama İsa Kulesi Mombasa'da Kenya'da inşa ediliyor. Bu kale hala var, turistik gezi falan yapılıyor. İşte Afrika orada. | speaker_0008 | |
Dönünce akşamın ufkuna giriyor çünkü bunlar çalmak yerine kıtıyı da ele geçirelim diyorlar. Yani yumurta almayalım, tavu da alalım derdindeler. | speaker_0008 |
End of preview. Expand in Data Studio
README.md exists but content is empty.
- Downloads last month
- 9